Gordingen en spanten: alles wat je moet weten

Gordingen en spantenWat is een gording?

Een gording is in de meeste gevallen een houten of metalen balk (en soms van gewapend beton) deze wordt horizontaal op de dak geplaatst.

De gording wordt direct op het grof bouw bevestigd. Een gording wordt ook weleens een ligger genoemd.

De gording draagt eigenlijk de dak(huid), gezien de gording op de constructie wordt geïnstalleerd.

Daarom dient er van te voren worden uitgerekend welke gording gebruikt dient te worden om de dak(huid) te dragen en welke afstand tussen iedere balk gehanteerd moet worden.

De bouwmeester (of architect) dient van tevoren een calculatie te hebben gemaakt om tot het optimale afstand tussen de balken te komen.

Bij deze berekening wordt o.a. rekening gehouden met het gewicht van sneeuw, wind, belasting door personen, etc.

Elke gording moet worden verankerd aan de draagmuur waar deze op rust, zodat hij op zijn positie blijft.

Een gording wordt in geen enkele geval doorgetrokken naar de volgende woning.

Dit om het geluid te beperken tot dezelfde woning (dat het niet wordt overgedragen naar de andere woning middels de gording) en ook om brandgevaar te voorkomen bij houten gordingen, zodat brand niet door kan lopen naar de andere woning(en).

Wat is een spant?

Pas daarna, bovenop de gording, komt de spant.

De spant is een verticale balk (eveneens van hout of metaal), deze komt op de gording te rusten.

Een spant wordt ook weleens een staander genoemd.

De spant loopt evenwijdig aan de nok en dakgoot.

De spant komt ter ondersteuning van de gordingen.

Ook de spant draagt de dakconstructie.

Indien er een gording aanwezig is, wordt het grootste deel van het gewicht van de dakconstructie overgedragen en verspreid over de gordingen, middels deze spant.

Als er alleen maar een spant is (zonder gording) bij de lichtere constructies, dan draagt uiteraard enkel de spant het gewicht van de dakconstructie (samen met de evt. pilaren en fundering).

Of je kan (bij lichtere constructies) enkel kiezen voor een gording (zonder spant). Ook deze zijn gemaakt van hout, metaal of soms gewapend beton.

Bij welke type constructies komen gordingen en spanten voor?

Gordingen en spanten worden verreweg het meest gebruikt bij een schuine dak.

Maar ook bij een plat dak of (licht) hellend dak, kan de gording icm. een spant een oplossing bieden.

Eigenlijk kunt u met gordingen en spanten alle kanten op betreft het type constructie, er kan zelfs een ovaal of rond worden gevormd.

Klinkt een beetje tegenstrijdig, omdat balken nou eenmaal recht zijn. Maar als de balken kort genoeg zijn, kunt u er alsnog een soort van ovaal of ronde vorm van maken.

Dak met spant en gordingBij platte daken of licht hellende daken, wordt er middels de gordingen en spanten telkens een driehoek of een X-vorm gecreëerd, zodat er zo min mogelijk materiaal (en gewicht) wordt gebruikt om een zo groot mogelijk afstand te overbruggen.

In enkele gevallen zijn de gordingen en spanten zichtbaar, om esthetische waarde te verhogen.

Dit zien we vaak bij de oudere gebouwen terug.

Dit noemen we een ziende kap.

Een bekend voorbeeld hiervan is de Ridderzaal op het Binnenhof.

Verschillende afmetingen en afstand tussen gordingen en spanten

Zoals we eerder lieten doorschemeren, is de afstand tussen de gordingen onderling en tussen de spanten onderling afhankelijk van het gewicht en externe factoren (zoals wind, sneeuw, etc.).

Wel zijn er enkele standaardmaten, wat we als basis kunnen nemen.

Voordeel van deze standaardmaten is dat het compatibel is met verschillende soorten dakbedekking/dakhuiden, gezien zij ook uitgaan van deze standaardmaten voor de afstand van de gordingen en spanten.

Een gording kan één van de volgende afstanden als lengte hebben:

  • Een gording loopt van spant tot spant (waarbij de afmeting van de woning of ruimte het maximale afstand is).
  • Een andere optie is dat de gording van spant tot de muur loopt (denk aan een hoekwoning).
  • De laatste optie is dat het van muur tot muur loopt (bij vrijstaande gebouwen/woningen).

Een gording heeft een kopmaat/houtzwaarte van minimaal 7 CM x 7 CM.

Andere standaardmaten zijn 7,5 CM x 17,5 CM, 7,5 CM x 25 CM en 7,5 CM x 30 CM.

Meestal wordt hiervoor Douglas of vuren hout gebruikt.

Betreft de spanten zijn de maten te uiteenlopend, afhankelijk welke materiaal er gebruikt wordt.

Zelfs de gebruikte materiaal (zoals hout) kunt u weer indelen in verschillende kwaliteiten, zoals gelamineerd hout, tropische hout, Amerikaanse hout, Scandinavisch/Russisch hout (meestal is dit vuren), etc.

Welke soorten spanten zijn er?

De dikte van de gordingen en spanten is ook afhankelijk van de lengte van deze gording en spant en ook de afstand tussen hen onderling.

Niet alleen de gordingen en de spanten hebben invloed op het te dragen gewicht van de dak, maar ook de constructie van de woning of het gebouw.

Dus ook dit dient in de berekening te worden genomen om tot een juiste afmeting en afstand te komen voor de gordingen en spanten.

Welke soorten spanten zijn er?

Er bestaan tientallen soorten spanten.

Echter, zijn de soorten spanten onder te verdelen in verschillende categorieën waarbij de belangrijkste eigenschappen overeenkomen.

De Engelse spanten

Zo bestaan er verschillende soorten Engelse spanten, daarbij is een belangrijk eigenschap dat de drukstaven verticaal zijn.

Dus het betreft allemaal driehoeken, waarvan 1 hoek (van deze driehoek) een verticale hoek is, deze verticale hoek draagt het meeste gewicht.

Een ander belangrijk eigenschap van een Engelse spant is dat het altijd wordt toegepast bij schuine daken en (licht) hellende daken.

Polonceau spanten

Er bestaan ook verschillende zogenaamde Polonceau spanten.

Belangrijke eigenschap is dat deze onderspannen liggers hebben.

Bij ouderwetse of traditionele gebouwen zijn deze onderspannen liggers nog te zien aan de binnenkant van het gebouw.

Belgische spanten

Er zijn ook verschillende soorten Belgische spanten, deze hebben een licht gebogen onderspannen liggers.

Soms hebben ze ook een rechte onderrand ligger, in dat geval heeft het een (licht) gebogen bovenrand.

Vooral van de buitenkant gezien, verhoogt dit het esthetische waarde.

Spanten met gebogen onderrand of bovenrrand

Er bestaan spanten met gebogen onderrand, spanten met gebogen bovenrand.

Met een gebogen onderrand ziet het er mooier uit van de binnenkant en met een gebogen bovenrand ziet het er aan de buitenkant mooier uit.

Evenwijdige randen

Er bestaan spanten met evenwijdige randen: met N-liggers, waarbij de verticale staven van de liggers het meeste gewicht dragen.

Deze spanten (met evenwijdige randen) bestaan ook met V-liggers, vooral bij bruggenbouwers zien we deze constructie veel terug, omdat het gewicht evenredig wordt verspreid over de twee staven van de V.

Welke soorten gordingen zijn er?

Zoals we hierboven lieten doorschemeren, bestaat gording meestal uit hout.

Vooral als u een gebouw of woning wilt hebben met een traditionele look.

De meestgebruikte houtsoort hiervoor is gelamineerd hout (dit kan uit verschillende houtsoorten bestaan wat aan elkaar verlijmd is), Douglas hout of vuren hout.

Daarnaast kunt u kiezen voor een staalconstructie, dit betreft meestal gezandstraald gegalvaniseerd metaal.

En u kunt ook kiezen voor een gording gemaakt van gewapend beton.

Voordeel van het laatstgenoemde is dat dat maatwerk betreft. Dus nadat er berekend is hoeveel druk de gording aan moeten kunnen, wordt deze gewapend beton aan de hand van deze wensen op maat gemaakt.

Wat is een gordingkap?

Een gordingkap, wat de naam al zegt is een gording en kap (dus dak) van het gebouw of de woning in 1.

Deze gordingkap dient zowel het dak te dragen als dat het onderdeel uitmaakt van de dak.

Verschil met een gewone gording, is dat een gewone gording van buiten niet zichtbaar is.

Een gordingkap maakt onderdeel uit van de dak en is dus (meestal) wel zichtbaar van buiten.

Tenzij u besluit dit vervolgens af te werken.

Maar het principe hiervan is dat het al afgewerkt is.

Gordingloos bouwen

Zoals we eerder lieten doorschemeren kunt u zowel zonder gording (enkel met spant) als zonder spant (enkel met gording) bouwen.

Als u moet kiezen tussen de twee opties, is de meest gekozen optie dat u bouwt zonder gording, maar wel met spant.

Dus als u gordingloos bouwt, rust het dak op de spant (en constructie), dit wordt meestal bij lichtere constructies gebruikt, zoals tuinhuisjes.

[Totaal: 5    Gemiddelde: 4.8/5]
Delen
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •