Houtskeletbouw – Alles over deze prefab bouwmethode

Prefab bouwen is het nieuwe bouwen. Het is het bouwen met vooraf geproduceerde onderdelen. Hierdoor is het mogelijk om altijd te kunnen bouwen om bijna altijd geheel onafhankelijk te zijn van de weersomstandigheden. Houtskeletbouw is een voorbeeld hiervan. Dit bouwsysteem is gemakkelijk op maat te maken. Daarbij is alles geheel naar wens aan te passen.

Wat is houtskeletbouw?

Houtskeletbouw is, zoals de naam al aangeeft, een skelet van hout. Op dit skelet zijn constructieplaten bevestigd waardoor het geheel een stevige constructie met stevige wanden is.

Door de openruimtes in het skelet is het mogelijk om in de constructie isolatiemateriaal aan te brengen. Dit kunnen mineralen isolatiematerialen zijn zoals steen- of glaswol. Echter is het een betere optie om te kiezen voor natuurlijke isolatiematerialen. Denk dan aan houtvezel, glaswol enzovoort. Bij het gebruik van natuurlijke isolatiematerialen zal het niet nodig zijn om damp remmende folies te gebruiken. Deze zijn vaak aanwezig bij onnatuurlijke isolatiematerialen. Door de afwezigheid van damp remmende folies ontstaat er een gezonder en prettig leefklimaat.

Het skelet kan omringt worden met materialen naar keuze. Dit zijn de wanden aan de buitenzijde.

Voorbeelden van bruikbare materialen zijn:

  • Hout
  • Metaal
  • Baksteen
  • Plaatmateriaal

Deze materialen zijn te combineren. Voorbeelden van een doorsnede van een houtskeletbouw wand met de daarbij aangegeven isolatiewaarde (Rc waarde. Een hogere waarde betekent een betere isolatiekwaliteit):

Houtskeletbouw met gemetselde en houten buitengevelHoe wordt de HSB uitgevoerd?

De opbouw van een houtskeletbouw (HSB) wand kan is verschillende stadia worden uitgevoerd. Van simpel skelet tot volledig afgewerkte muur met isolatie vulling, binnen- en buitenzijde.

Vaak wordt er een tussen vorm gekozen, zodat er eventuele andere afwerkingen kunnen plaatsvinden door een derde partij.

Doordat er prefab onderdelen worden gebruikt, duurt het gehele proces niet lang en is het bruikbaar voor zelfbouw. De opbouw duurt ongeveer 4 dagen. De afwerking aan de andere kant, neemt meer tijd in beslag.

Hoe gaat de opbouw van een HSB-wand:

  1. De eerst fase van een HSB-wand, is een simpele en kale wand. Bestaande uit stijl- en regelwerk in combinatie met een gemonteerde constructieplaat
  2. Vervolgens worden de tussenruimtes opgevuld met isolatiematerialen, zodat hierna de tweede constructie plaat gemonteerd kan worden. Nu is er zowel aan de binnenkant als aan de buitenkant een constructieplaat gemonteerd.
  3. Daarna worden voorbereidingen getroffen om de wand dampopen te laten isoleren. Dampopen isoleren is een combinatie van warmte vasthouden en kou buiten houden. Dit wordt gedaan doormiddel van het maken van een ruimte tussen de HSB en de gevelbekleding. De voorbereiding hiervoor is het plaatsten objecten waardoor er een ruimte ontstaat. Dit kan gedaan worden doormiddel van het plaatsen van houten balken of ruimte creërende technieken.
  4. Nu kan de gevelbekleding worden geplaatst. Deze wordt geplaats met een ventilatierachels en ongedierteroosters. Vaak zijn deze al aanwezig doordat deze tijdens het prefab proces zijn meegenomen in de gevelbekleding of HSB-wand.
  5. Tot slot kan er worden afgewerkt. Doormiddel van het luchtdicht tapen van de binnenwanden, het monteren van de installatieleidingen en het plaatsen van de gipsplaten.

Uiteindelijk zal het eindproduct er als volgt uit zien:

Opbouw wand houtskeletbouwHierbij is:

1.       Installatieregel

2.       Houtvezelisolatie

3.       Gipsplaat

4.       Hoekregel t.b.v. Gevelbekleding

5.       OSB-plaat (damprem)

6.       Tape (luchtdicht)

7.       Houtvezelisolatie

8.       Stijl- en regelwerk

9.       Waterkerende dampopen houtvezelplaat

10.   Ventilatierachel

11.   Gevelbekleding

12.   Ongedierterooster

13.   Vochtkering

7 voordelen van het gebruik van houtskeletbouw

Houtskeletbouw heeft vele voordelen en redenen om het te gebruiken. Door een aantal van deze voordelen is houtskeletbouw een goede optie om te gebruiken bij het energieneutraal- en passiefbouwen.

HSB helpt bij het creëren van een gezond leefklimaat

Het eerste voordeel is het leefklimaat dat wordt gecreëerd door houtskeletbouw. Door het gebruik van de dampopen bouwmethode en goede isolatiematerialen, ontstaat er een gezond en aangenaam leefklimaat. Wonen is letterlijk van levensbelang. De omgeving waarin iemand verkeerd, heeft invloed op onze levenskracht. Zo kan een slecht ontworpen ruimte stress laten toenemen, de productiviteit reduceren en de nachtrust verstoren.

Puur natuur

Bij het gebruik van onnatuurlijke isolatiematerialen is het mogelijk dat er giftige stoffen vrijkomen. Deze ontstaan bijvoorbeeld bij kleibodems.  Houtskeletbouw voorkomt dit door het gebruik van natuurlijke isolatiematerialen. Deze materialen zijn natuurzuiver en stoten hierdoor geen rare geuren of gassen uit. Daarbij zorgen deze natuurlijke materialen voor een efficiëntere isolatie. Vaak is dit isolatiemateriaal zeer licht, maar dit heeft geen invloed op de kwaliteit van de warmte-isolatie. Hierdoor blijft in de winter de muur en lucht binnen lekker warm en in de zomer lekker koel.

Tijdens het bouwproces is er een afname van CO2-uitstoot. Dit komt omdat er ten eerste natuurlijke materialen worden gebruikt en ten tweede zijn de onderdelen vooraf al geproduceerd. Hierdoor is er geen extra CO2-creerend proces nodig om onderdelen te maken voor de woning of gebouw.

Snel de basis van een huis

HSB staat voor houtskeletbouw en bestaat uit vooraf geproduceerde materialen. Doordat deze onderdelen vooraf klaargemaakt zijn, is het alleen een kwestie van monteren om de basis van een passiefhuis op te zetten. Speciale machines (CNC-machines) in fabrieken zorgen voor precieze pasvormen, tot op de millimeter nauwkeurig. Hierdoor zullen alle onderdelen perfect op elkaar aansluiten.

Door de perfecte aansluiting tussen onderdelen in het skelet worden de koudebruggen onderbroken. Dit zijn plekken in wanden waardoor de buitenlucht de temperatuur vanbinnen kan beïnvloeden. Als deze plekken worden voorkomen, zal het huis veel beter geïsoleerd zijn. Tenslotte is de afwezigheid van koudebruggen één van de eisen voor een passief huis.

Doordat de onderdelen vooraf klaargemaakt zijn, is er geen extra proces nodig op de bouwplaats zelf. Hierdoor hoeven er geen onderdelen op te drogen, zoals cement. Dit weerhoudt het ontstaan van onnodige vocht problemen door vocht in de wand zelf.

Goed geïsoleerd en luchtdicht

HSB isoleert altijd erg goed. De Rc-waarden (geeft de isolatie kwaliteit van iets weer) van de wanden zijn hierom vaak rond de 9. Door deze goede isolatie te combineren met luchtdicht bouwen, zal de woning of gebouw gegarandeerd energiezuinig zijn. Doordat elk onderdeel in de wand goed isoleert, is het niet meer nodig om dikke wanden te plaatsen. De wanden zijn hierdoor een stuk minder dik dan bij een traditionele woning.

Brandveiligheid

In het geval van massief hout is er sprake van een lange reactietijd en een hoge ontbranding temperatuur. Als er geprobeerd wordt massief hout met een lucifer aan te steken, lukt dit niet. Stel dat het hout vlam vat, dan ontstaat er een zwarte laag aan de buitenkant van het hout: verkoold hout. Deze laag isoleert het hout en zorgt ervoor dat het inbranden steeds langzamer verloopt. Houten balken in constructies behouden dan ook langer hun dragende waarde, waardoor instortingsgevaar urenlang kan worden voorkomen.

Daarnaast werkt het gehele concept op zich ook al als brandvertragend middel. Doordat er lagen worden gebruikt met verschillende tussenliggende isolatiematerialen, zal eerst elke laag moeten verbranden om het huis zelf vlam te laten vatten. De isolatie lagen zorgen dat de temperatuur in de andere lagen, lager blijft.

Dit is een ander verhaal bij stalen constructies. Staal verlies haar draagkracht zodra de temperatuur toe neemt. Het wordt zacht en slap.

Het is een goedkope manier van bouwen

Het gebruik van houtskeletbouw is goedkoop. Het scheelt maar liefst tot rond de 20% qua kosten in vergelijking met de traditionele bouw. Daarbij is hout ook nog eens minder gevoelig voor kou en regen. Hierdoor neemt, zoals eerder vermeld, de bouwduur af.

Lang bruikbaar materiaal

Tot slot de levensduur. Onderzoek van onder meer de Universiteit van Leipzig, het British Building Research Establishment of het Nederlandse NIBE heeft aangetoond dat houtbouw dezelfde levensduur heeft als de traditionele bouw, te weten minimaal 75 jaar.

In juni 2012 werd nog het oudste huis van Amsterdam ontdekt. Dit houten huis dateert uit de vijftiende eeuw!