Begrippenlijst passief bouwen
Passief bouwen heeft zijn eigen vocabulaire: Rc-waarden, psi-waarden, n50 en blowerdoortests. Hier staat elke term kort uitgelegd, in gewoon Nederlands, met een doorklik naar de uitleg, de producten en de aanbieders die erbij horen.
53 begrippen in de lijst.
B
- Balansventilatie Ook wel: systeem D, mechanische toe- en afvoer Een ventilatiesysteem dat evenveel lucht mechanisch aanvoert als het afvoert. Omdat beide stromen langs de ventilator ga...
- BENG Ook wel: Bijna Energieneutrale Gebouwen, BENG 1, BENG-eisen Bijna Energieneutrale Gebouwen: de Nederlandse energieprestatie-eisen voor nieuwbouw, sinds 1 januari 2021. BENG toetst...
- Biobased bouwen Ook wel: biobased materialen, natuurlijke isolatie Bouwen met materialen van hernieuwbare, plantaardige of dierlijke oorsprong, zoals hout, vlas, hennep, stro, cellulose e...
- Blowerdoortest Ook wel: luchtdichtheidsmeting, blowerdoormeting Een meting waarbij een ventilator in een deur- of raamopening het gebouw op over- en onderdruk brengt, om te bepalen hoe...
- Bodemwarmtewisselaar Ook wel: aardwarmtewisselaar, grondbuis Een buis of leidingcircuit in de grond waarmee verse ventilatielucht of een vloeistof wordt voorverwarmd in de winter en...
C
- Cellulose-isolatie Ook wel: inblaasisolatie, papiervlokken Isolatiemateriaal van gerecycled papier, dat als vlokken in een constructie wordt ingeblazen of opgespoten. Een biobased...
- Circulair bouwen Ook wel: circulariteit, losmaakbaar bouwen, materialenpaspoort Bouwen op een manier waarop materialen aan het einde van de levensduur opnieuw bruikbaar zijn, in plaats van afval te wo...
- CO₂-sturing Ook wel: vraaggestuurde ventilatie, CO2-sensor Het automatisch regelen van de ventilatiehoeveelheid op basis van het gemeten CO₂-gehalte in de binnenlucht. Zo wordt er...
- Compactheid Ook wel: A/V-verhouding, vormfactor, compactheidsfactor De verhouding tussen het buitenoppervlak van een gebouw en het volume erbinnen, ook wel de A/V-verhouding. Hoe compacter...
D
- Dampopen bouwen Ook wel: diffusieopen bouwen, ademende constructie Een bouwwijze waarbij de constructie waterdamp gedoseerd kan doorlaten, zodat vocht dat erin komt er ook weer uit kan. D...
- Dampremmende laag Ook wel: damprem, dampscherm, sd-waarde Een folie of plaat aan de warme zijde van een constructie die de hoeveelheid waterdamp beperkt die vanuit de woning de i...
E
- Energielabel Ook wel: energieprestatie, label A, NTA 8800 Het wettelijke label dat de energieprestatie van een gebouw aangeeft, van A++++ tot G. Sinds 2021 is het gebaseerd op he...
- Energieneutraal Ook wel: energieneutrale woning, net zero Een gebouw dat over een jaar gemeten net zoveel energie opwekt als het gebruikt. Wat daarbij precies wordt meegeteld ver...
- EnerPHit Ook wel: passiefhuisrenovatie, EnerPHit-certificaat De renovatievariant van het Passivhaus-certificaat. De eisen zijn minder streng dan bij nieuwbouw, omdat een bestaand ge...
- EPC Ook wel: Energieprestatiecoëfficiënt De Energieprestatiecoëfficiënt: het getal waarmee Nederland tot en met 2020 de energieprestatie van nieuwbouw uitdrukte....
- EPS Ook wel: geëxpandeerd polystyreen, piepschuim, tempex Geëxpandeerd polystyreen, in de volksmond piepschuim. Een licht, goedkoop en vochtongevoelig isolatiemateriaal met een l...
H
- Houtskeletbouw Ook wel: HSB, houtbouw, houtframebouw Een bouwmethode waarbij een geraamte van houten stijlen en regels de constructie draagt en de ruimte daartussen met isol...
- Houtvezelisolatie Ook wel: houtwolisolatie, houtvezelplaat Isolatieplaten of -vlokken van houtvezels, meestal uit resthout. Biobased, dampopen en met een lambda-waarde in de orde...
- HR++ glas Ook wel: HR++, hoogrendementsglas, dubbel glas Dubbele beglazing met een warmtewerende coating en een edelgasvulling in de spouw. Lange tijd de Nederlandse standaard v...
I
- Infiltratie Ook wel: luchtlek, kierverlies, ventilatieverlies Het ongewenst binnenstromen van buitenlucht door kieren en naden in de schil van een gebouw. Anders dan ventilatie is in...
- Installatiegeluid Ook wel: ventilatiegeluid, geluid van de warmtepomp Het geluid dat ventilatie, warmtepomp en andere installaties in een woning voortbrengen. In stille, goed geïsoleerde won...
- ISDE-subsidie Ook wel: ISDE, Investeringssubsidie duurzame energie De Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing: een Rijksregeling waarmee particulieren en zakelijke gebru...
K
- Kalkzandsteen Ook wel: kalkzandsteenblokken, kzs Een wit, zwaar bouwmateriaal van kalk en zand, gebruikt voor dragende binnenwanden en het binnenblad van gevels. Het iso...
- Kierdichting Ook wel: luchtdichting, naadafdichting Het afdichten van naden, kieren en aansluitingen in de schil met tape, folie, kit of manchetten. Het is het uitvoerende...
- Koudebrug Ook wel: thermische brug, bouwknoop Een plek in de schil waar warmte gemakkelijker naar buiten stroomt dan in de omliggende constructie, bijvoorbeeld omdat...
L
- Lambda-waarde Ook wel: warmtegeleidingscoëfficiënt, lambda, λ-waarde De warmtegeleidingscoëfficiënt van een materiaal, in W/(m·K). Het is de materiaaleigenschap die bepaalt hoeveel isolatie...
- Luchtdicht detail Ook wel: luchtdichte aansluiting, drempelloos detail, kierdichting Een uitgewerkte bouwkundige aansluiting waarin is vastgelegd hoe de luchtdichte laag doorloopt: bij een kozijn, een drem...
- Luchtdichtheid Ook wel: luchtdicht bouwen, kierdichting De mate waarin de schil van een gebouw ongecontroleerde luchtstroming tegenhoudt. Een luchtdichte woning verliest geen w...
M
- Minerale wol Ook wel: glaswol, steenwol, rotswol Verzamelnaam voor glaswol en steenwol: isolatiemateriaal van gesmolten glas of gesteente dat tot vezels is gesponnen. La...
- MPG Ook wel: MilieuPrestatie Gebouwen, milieuprestatie, schaduwprijs MilieuPrestatie Gebouwen: een getal dat de milieubelasting van alle gebruikte bouwmaterialen over de levensduur uitdrukt...
N
- n50-waarde Ook wel: n50, luchtwisselingsgetal Het aantal keren dat de volledige binnenlucht van een gebouw per uur wordt ververst bij een drukverschil van 50 pascal....
- Nul-op-de-meter Ook wel: NOM, nul op de meter, NOM-woning Een woning die over een jaar gemeten evenveel energie opwekt als zij gebruikt voor verwarming, warm water, ventilatie én...
O
P
- Passiefhuis Ook wel: Passivhaus, passief huis Een passiefhuis is een gebouw dat zo goed geïsoleerd, luchtdicht en doordacht is dat het nauwelijks nog verwarming nodig...
- Passivhaus-certificaat Ook wel: passiefhuiscertificaat, PHI-certificaat Een onafhankelijke verklaring van het Passivhaus Institut of een erkende certificeerder dat een gebouw aan de passiefhui...
- PHPP Ook wel: Passive House Planning Package, Passivhaus Projektierungs Paket Het Passive House Planning Package: het rekenpakket van het Passivhaus Institut waarmee een ontwerper de energiebalans v...
- PIR Ook wel: polyisocyanuraat, PIR-platen Polyisocyanuraat: een hard kunststofschuim met een zeer lage lambda-waarde, in de orde van 0,022 tot 0,028 W/(m·K). Daar...
- Prefab Ook wel: prefabricage, geprefabriceerd Bouwen met onderdelen die in een fabriek of werkplaats worden gemaakt en op de bouwplaats alleen nog gemonteerd hoeven t...
- Primaire energie Ook wel: primair fossiel energiegebruik, primaire energiefactor De hoeveelheid energie die in de bron nodig is om de energie te leveren die een gebouw gebruikt, inclusief de verliezen...
- Psi-waarde Ook wel: ψ-waarde, lineaire warmtedoorgangscoëfficiënt Het extra warmteverlies van een lijnvormig detail zoals een hoek of een aansluiting, in W/(m·K). Het is de maat waarmee...
Q
R
S
T
- Thermografie Ook wel: warmtebeeld, infraroodopname Het in beeld brengen van oppervlaktetemperaturen met een warmtebeeldcamera. Bij gebouwen maakt het koudebruggen, ontbrek...
- Transmissieverlies Ook wel: transmissie, warmteverlies door de schil Het warmteverlies dat rechtstreeks door de schil van een gebouw gaat: door wanden, dak, vloer, ramen en deuren. Het is d...
- Triple glas Ook wel: drievoudige beglazing, drievoudig glas, HR+++ glas Beglazing met drie ruiten en twee spouwen, meestal gevuld met een edelgas en voorzien van warmtewerende coatings. Het is...
U
V
W
- Warmtepomp Ook wel: heat pump, hybride warmtepomp Een toestel dat warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater naar een hoger temperatuurniveau brengt en daarmee...
- Wkb Ook wel: Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, kwaliteitsborger De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, in werking sinds 1 januari 2024 voor de eenvoudigste bouwwerken. Een onafhanke...
- WTW Ook wel: warmteterugwinning, WTW-unit, wtw-installatie Warmteterugwinning: een ventilatiesysteem haalt de warmte uit de afgevoerde binnenlucht en geeft die door aan de verse b...
Z
- Zomercomfort Ook wel: oververhitting, zomernachtventilatie De mate waarin een woning het in de zomer aangenaam houdt zonder actieve koeling. Bij goed geïsoleerde gebouwen is overv...
- Zonwering Ook wel: buitenzonwering, screens, zonwerende maatregelen Voorzieningen die de zon buiten houden voordat die het glas passeert: screens, luiken, lamellen of een vaste overstek. I...
Blijf op de hoogte
Nieuwe kennisartikelen, producten en projecten over passief en duurzaam bouwen. Een paar keer per jaar, nooit vaker dan nuttig.